Στεγαστικά Δάνεια στο ξένο νόμισμα των Ελβετικών Φράγκων - Πρώτη Κυπριακή (Ενδιάμεση) Απόφαση

από:ΣΑΒΒΑΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ

Οι δανειακές συμβάσεις ελβετικών φράγκων στις οποίες εισχώρησαν χιλιάδες δανειολήπτες, εν τη ερήμην τους, τόσο στην Κύπρο όσο και σε άλλες βαλκανικές και ευρωπαϊκές χώρες, αποτελεί το μείζων ζήτημα των σημερινών ημερών. Το συγκεκριμένο τραπεζικό προϊόν, το οποίο είχε διανθιστεί ιδιαιτέρα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αποτελεί οξύ κοινωνικό-οικονομικό πρόβλημα λόγω των δυσμενών συνεπειών που υφίστανται οι δανειολήπτες από την υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας και των επιρροών αυτής στο δανεισθέν οφειλόμενο ποσό. Η αγανάκτηση των δανειοληπτών που έβλεπαν την ανοδική πορεία του υπολοίπου του δανείου τους, ενώ κατέβαλλαν τις συνομολογημένες δόσεις, τους ανάγκασε να προσφύγουν στην δικαιοσύνη δια την λήψη ένδικών μέσων προς προάσπιση των νόμιμων δικαιωμάτων τους.

Την έναρξη της δικαστικής δικαίωσης δανειοληπτών πέραν ορισμένων άλλων ευρωπαϊκών δικαστηρίων σε εθνικό επίπεδο, τα οποία αποφάνθηκαν υπέρ των δανειοληπτών ως είχα αναφέρει σε πρωτύτερη αρθογραφία μου, διαδραμάτισε εξέχοντα ρόλο στην θετική προάσπιση των έννομων δικαιωμάτων των δανειστών, η καθοριστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο έκφερε απόφαση ως προς την αντιμετώπιση των συμβάσεων τέτοιου είδους δανεισμού, καταδεικνύοντας ευκρινώς την αντι-συμβατικότητα και την καταχρηστικότητα των ρητρών που ενείχαν τέτοιου είδους συμβάσεις. Τα Εθνικά ευρωπαϊκά δικαστήρια αφουγκρασμένα την δυσμένεια των δανειακών συμβάσεων προς τους ανίσχυρούς πολίτες και/ή καταναλωτές ακολουθώντας με γνώμονα την ρηθείσα ευρωπαϊκή απόφασή, έτειναν να συντελέσουν στην έκδοση αποφάσεων υπέρ των δανειοληπτών.

Προσφάτως, επήλθε στην Κύπρο η πρώτη εν μέρει δικαίωση δανειολήπτη σε λήψη προσωρινών μέτρων στα πλαίσια καταχωρημένης αγωγής ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, με επίδικο αγώγιμο ζήτημα τις υπερχρεώσεις και την οικονομική ζημία που επέφερε η υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας μεταξύ του ελβετικού φράγκου και του ευρώ, απόρροια της δανειακής σύμβασης ξένου νομίσματος σε ελβετικό φράγκο, η οποία χορηγήθηκε από Τραπεζικό Οργανισμό στα πλαίσια χρηματοδότησης για την κάλυψη στεγαστικής ανάγκης των Εναγόντων-δανειοληπτών.

Οι Ενάγοντες-δανειολήπτες, ως η πλειοψηφία των καλόπιστων δανειοληπτών, κατέβαλλαν την νενομισμένη τοκοχρεωλυτική δόση του δανείου που είχαν συνομολογήσει τακτικά και εμπρόθεσμα. Εντούτοις, ως παρατήρησαν με την πάροδο του χρόνου αποπληρωμής του δανείου τους, το υπόλοιπο αυτού που παρέμενε άληκτο αυξάνονταν συνεχώς.

Η αρνητική στάση και/ή η υποτίμηση του δανεισθέντος ποσού σε Ελβετικό φράγκο εν σχέση με το νόμισμά που ελάμβαναν τα εισοδήματα τους οι δανειολήπτες ήτοι το ευρώ, δια την αποπληρωμή των τοκοχρεωλυτικών δόσεων του δανείου τους ήτο αναγκασμένοι να καταβάλλουν και/ή να μετατρέπουν κάθε έκαστη συναλλαχτική φορά την τοκοχρεωλυτική δόση, η οποία διαμορφώνονταν με βάση την συναλλαγματική ισοτιμία της ημερομηνίας κατάθεσης της δόσεως. Η σοβαρή και οφθαλμοφανής πτωτική πορεία που σημείωσε η συναλλαγματική διαφορά μεταξύ των δύο νομισμάτων καθ' όλη την διάρκεια της δανειακής συμβάσεως επέφερε αρνητικές επιπτώσεις στο οφειλόμενο ποσό του δανείου, συμπεριλαμβανομένου των ανατοκισμών και των εν όλο υπερχρεώσεων του δανείου.

Οι δανειολήπτες-Ενάγοντες εν τη προκειμένη υπόθεση, αιτήθηκαν προστατευτικά την έκδοση ενδιάμεσων διαταγμάτων δυνάμει των προνοιών που προβλέπει το άρθρο 32 του Νόμου 14/60 αναφορικά με α) την αναστολή των μηνιαίων δόσεων της συμφωνίας και β) παγοποίηση της εκχώρησης υπέρ της εναγομένης των ασφαλειών ζωής τους υπέρ δύο ασφαλιστικών εταιρειών.

Το Κυπριακό Δικαστήριο μεταφέροντας και ερμηνεύοντας πολύ ορθά την Ευρωπαϊκή Οδηγία 93/13/ΕΟΚ «σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές» εφάρμοσε την βασική αρχή της διαφάνειας ως επίσης ακολούθησε το Ευρωπαϊκό Δεδικασμένο της Ευρωπαϊκής Απόφασης C-26/13 Kasler and Rabai v. OPT Jelzalogbank Zrt ημερομηνίας 30.4.2014 που αφορούσε δανεισμό Ελβετικών Φράγκων και καταπιάστηκε με το ζήτημα της καταχρηστικότητας των ρητρών σε τέτοιου είδους δανειακές συμβάσεις εμπίπτουσες στο είδος των συμβάσεων προσχώρησης ήτοι σε δυνατό συμβαλλόμενο μέρος έναντι αδύναμου διαπραγματευτικά έτερου αντισυμβαλλόμενου. Ειδικότερα, η λεγόμενη στάση που τηρούν οι Τραπεζιτικοί Οργανισμοί του «take it or leave it», καταδεικνύοντας την ασθενέστερη θέση του δανειολήπτη κατά πλήρη καταστρατήγηση της αρχής της αυτονομίας της βούλησης και της συμβατικής ελευθερίας.

Επί της εν λόγω βάσεως το Κυπριακό Δικαστήριο, υπέμνησε την απόφανση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στην προειρημένη υπόθεση Kasler αναφορικά με την καταχρηστικότητα της ρήτρας αφορούσα την συναλλαγματική ισοτιμία ως προς την ευνόητη διατύπωση των όρων κατά τοιούτο τρόπο που γίνονται κατανοητοί και σαφείς για τον δανειολήπτη και των λοιπών οικονομικών συνεπειών και υποχρεώσεων τέτοιου είδους δανεισμού.

Ουσιωδέστερο, της ρηθείσης αποφάσεως αποτελεί η μνημόνευση του Δικαστή πως η κατ' ουσίαν κρίση του Δικαστηρίου θα υπόκειται στην επικέντρωση του "κατά πόσο ο τύπος και η μορφή του δανεισμού συνιστά μια συνηθισμένη σύμβαση δανείου, για την οποία ο δανειολήπτης γνωρίζει από την αρχή ότι θα επιστρέψει συγκεκριμένο ποσό κεφαλαίου, πλέον συγκεκριμένου ποσού των αναλογούντων τόκων".

Το Κυπριακό Δικαστήριο, εκ πρώτης όψεως, ορθά διαπίστωσε πως ο συγκριμένος επί της υποθέσεως δανεισμός δεν καθιστούσε τον δανειολήπτη σε συμβατική θέση που να γνωρίζει το καθορισμένο πραγματικό δανεισθέν ποσό που θα κατέβαλλε μέχρις της αποπεράτωσης και ολοκλήρωσης της συνομολογηθείσας δανειακής σχέσης μεταξύ του δανειστή και του δανειολήπτη. Εν τοις πράγμασι, σε τέτοιου είδους δανειακές συμβάσεις ως παρατηρείται στο περιεχόμενο αυτών συνήθως είναι άγνωστη και/ή ακαθόριστη και/ή αδιευκρίνιστη η πορεία αποπληρωμής του δανείου, η οποία συναρτάται από τις διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας (μεταξύ του νομίσματος της δανειακής σύμβασης και του νομίσματος των εισοδημάτων του δανειολήπτη) και την ανάλογη κυμαινόμενη τοκοφορία που επιβάλλονταν.

Προς επίρρωσιν των ανωτέρω, εν αντιθέσει με την στάση τήρησης σιγής ιχθύος από μέρους της Κυπριακής Κυβέρνησης, η Κυπριακή Δικαιοσύνη, ακολουθώντας την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, την Ευρωπαϊκή Νομολογία τόσο σε εθνικό επίπεδο των διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών όσο και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, εναγκαλίσθηκε την στάση δικαίωσης των αδύναμων έτερο- συμβαλλόμενων σε τέτοιου είδους συμβάσεις δανειοληπτών, θέτοντας τις βάσεις επιβεβαίωσης με τον πιο αξιόπιστο τρόπο των καταχρηστικών και αρνητικών όρων που περιλαμβάνονται και υποκρύπτονται από τις Τράπεζες με σκοπό την απρόσκοπτη κερδοφορία τους.

Η πρώτη κυπριακή δικαστική απόφαση (έστω και ενδιάμεση) αφορούσα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, σε συνδυασμό με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία και Νομολογία αποτελούν ισχυρά μέσα άμυνας και εχέγγυα στην διάθεση των δανειοληπτών που τέθηκαν σε δυσχερή θέση λόγω της δυσμενούς καθοδικής πορείας που διέγραψαν, για την αποκατάσταση της οικονομικής ζημίας που υπέστησαν διαμέσου της δικαστικής οδού.

Για περαιτέρω πληροφορίες παρακαλώ επικοινωνήστε με τον Διευθυντή και Συνέταιρο του γραφείου Πάφου Μιχαλάκης Κυπριανού και ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε, κύριο Σάββα Σαββίδη στο τηλέφωνο επικοινωνίας 26930800 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση savvides@kyprianou.com.cy